Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij

Monografie pracowników Wydziału Ekonomii

Adam Czudec, Ryszard Kata, Teresa Miś

Efekty polityki rolnej Unii Europejskiej na poziomie regionalnym 

Fundamentem zrównoważonego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich w UE jest Wspólna Polityka Rolna, której celem nadrzędnym jest trwały rozwój gospodarczy, społeczny i ekologiczny. Dobór instrumentów służących osiąganiu celów WPR powinien uwzględniać specyficzny charakter rolnictwa i obszarów wiejskich oraz różnice strukturalne i przyrodnicze między poszczególnymi regionami. W tym kontekście celem głównym monografii jest ocena znaczenia instrumentów WPR UE w realizacji najważniejszych celów sektora rolnego na poziomie regionalnym. Dokonano identyfikacji i oceny najważniejszych instrumentów WPR UE w aspekcie poprawy konkurencyjności rolnictwa w regionach, stanu środowiska przyrodniczego i jakości życia mieszkańców. W monografii wyodrębniono dwa nurty: teoretyczny (rozdział pierwszy, drugi)  oraz oparty o dane empiryczne (rozdział trzeci, czwarty i piąty). Część teoretyczna obejmuje zagadnienia dotyczące: przesłanek i kierunków ewolucji instrumentów WPR i znaczenia regionalnego podejścia w rozwiązywaniu problemów rolnictwa i obszarów wiejskich. W części empirycznej przedstawiono ocenę skali regionalnego zróżnicowania rolnictwa w Polsce, wykorzystania potencjału rolnictwa i gospodarki wiejskiej w poszczególnych regionach. Przeprowadzono analizę wykorzystania funduszy UE jako instrumentu wspierania rolnictwa w ujęciu regionalnym oraz znaczenia środków europejskich w procesie dynamizowania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich oraz zmniejszania dysproporcji międzyregionalnych. Ważne miejsce zajmuje także ocena efektów wykorzystania funduszy z perspektywy poprawy konkurencyjności rolnictwa w regionach, dbałości o stan środowiska przyrodniczego i jakości życia mieszkańców wsi. 

W badaniach zastosowano metodę analizy porównawczej w  ujęciu przestrzennym (regiony) i czasowym - lata 2004-2016 (łącznie z perspektywą 2014-2020) oraz metodę wzorca rozwoju – do oceny poziomu rozwoju rolnictwa w regionach i stopnia korzystania z funduszy UE. Metodę wzorca rozwoju zastosowano także do ustalenia rankingu regionów w zakresie absorpcji funduszy UE wspierających konkurencyjność rolnictwa, ochronę środowiska przyrodniczego oraz rozwój obszarów wiejskich.

Z badań wynika, że fundusze UE przeznaczone w ramach PROW na wspieranie rolnictwa i obszarów wiejskich wywierają pozytywny wpływ na dynamikę przemian strukturalnych w polskim rolnictwie, ale nie mają większego znaczenia na niwelowanie  dysproporcji między regionami. Ponadto kierunki ich wykorzystania są słabo powiązane ze specyficznymi cechami regionów w Polsce. Największymi beneficjentami funduszy europejskich przeznaczonych na wspieranie rolnictwa i obszarów wiejskich są rolnicy z regionów charakteryzujących się wysokim poziomem rozwoju sektora rolnego, w tym głównie Podlasie, Mazowsze, Wielkopolska, Lubelszczyzna. Mniejsze wsparcie uzyskują rolnicy z regionów o słabym ekonomicznie rolnictwie – Małopolska, Śląsk, Podkarpacie. Potwierdziły się hipotezy przyjęte w badaniach, w tym m.in. ta, że w rankingu województw niezależnie od tego czy za kryterium przyjmuje się wykorzystanie środków UE na poprawę konkurencyjności rolnictwa, dbałość o środowisko przyrodnicze, czy rozwój wsi najczęściej te same regiony są w czołówce, a te same regiony zamykają ranking, o czym wspomniano powyżej. W kontekście analizy skali wykorzystania funduszy europejskich mimo kilkuletniego stosowania instrumentów WPR w polskim rolnictwie różnice międzyregionalne nie zmniejszyły się. W najbliższych latach ważne będzie zapewnienie komplementarności PROW i programów regionalnych, ze względu na uwzględnienie problemów rolnictwa wśród inteligentnych specjalizacji. Jest to istotne także ze względu na poprawę spójności międzyregionalnej i wewnątrzregionalnej. 

Wydawca: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2017

Pobierz


Czerewko G., Janyszyn J., Piniaha N.

Efektywność wykorzystania potencjału zasobowego przedsiębiorstw rolniczych

W monografii przedstawiono teoretyczne i metodyczne zasady badania problemu skuteczności wykorzystania potencjału zasobowego przedsiębiorstw rolniczych, pokazano wyniki oceny tej skuteczności, ujawniono i przeanalizowano czynniki, które na nią wpływają, uzasadniono drogi i możliwe perspektywy dalszego podwyższania poziomu skuteczności wykorzystania potencjału zasobowego przedsiębiorstw rolniczych i określono niezbędne warunki ich realizacji.
Dla naukowców, wykładowców studiów wyższych, fachowców i kierowników agrarnej strefy gospodarki, pracowników organów władz państwowych i samorządów lokalnych.

Wydawca: Liga-Pres, Lwów 2016

Spis treści

 

Władysława Jastrzębska, Magdalena Cyrek, Ryszard Kata, Małgorzata Wosiek

Strefa euro w świetle teorii optymalnego obszaru walutowego – między wizją a realiami

Monografia pod tytułem Strefa euro w świetle teorii optymalnego obszaru walutowego – między wizją a realiami poświęcona jest wybranym, ale istotnym problemom funkcjonowania strefy euro, które są analizowane w kontekście teorii optymalnego obszaru walutowego (TOOW). Jest próbą udzielenia odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu strefa euro spełnia kryteria OOW? Ostatnie lata, w szczególności czas światowego kryzysu finansowego oraz kryzysu finansów publicznych, ujawniły bowiem rosnące koszty funkcjonowania oraz wiele niesprawności instytucjonalnych europejskiej Unii Gospodarczo-Walutowej, stawiając w wątpliwość stopień przygotowania do pełnej integracji gospodarczo-walutowej jej obecnych i potencjalnych członków.

W monografii dokonano oceny stopnia zintegrowania strefy euro, biorąc pod uwagę takie obszary, jak: 

poziom zintegrowania rynku towarów i usług, w tym udział wzajemnych obrotów handlowych towarami i usługami krajów tworzących obszar walutowy,

podobieństwo struktury gospodarczej umożliwiające zaabsorbowanie asymetrycznych szoków podażowych,

funkcjonowanie rynku kapitału i poziom jego mobilności,

elastyczność rynku pracy, w tym mobilność siły roboczej oraz poziom wynagrodzeń w krajach członkowskich obszaru jednowalutowego.

Zdiagnozowane problemy pokazały, że strefa euro od początku nie spełniała wszystkich kryteriów optymalnego obszaru walutowego. Wnioski z prezentowanych analiz mogą stanowić podstawę do racjonalnego kształtowania działań przygotowujących Polskę do pełnego uczestnictwa w UGW.

Wydawca: CeDeWu, Warszawa 2016

Pobierz


Piotr Cyrek, Maria Grzybek, Sylwester Makarski

Kreowanie jakości handlowej artykułów żywnościowych

Słowa kluczowe: handel detaliczny i hurtowy, artykuły żywnościowe, produkty ekologiczne, jakość handlowa, rynkowe zachowania konsumentów, determinanty zakupów, 

Wraz z rosnącym dobrobytem społecznym wzrasta rola jakościowych aspektów życia, zarówno w sferze konsumpcji, produkcji, jak i wymiany. Tendencja ta ujawnia się w zmianach zachowań zakupowych klientów, którzy w coraz większym stopniu podejmują decyzje nabywcze w oparciu o subiektywnie dokonywaną ocenę jakości towarów. Szczególnie istotnego znaczenia aspekty jakościowe nabierają w odniesieniu do artykułów żywnościowych, których walory prozdrowotne, łączone często z atrybutami ekologiczności, stają się jednym z podstawowych wyznaczników jakości. W ten obszar wpisują się przekształcenia strukturalne sfery produkcji rolnej i przetwórstwa żywnościowego oraz rozwój żywności ekologicznej. Istotną determinantą jakości towarów, w tym artykułów żywnościowych jest również sfera wymiany handlowej wszystkich szczebli obrotu. Pozwala ona na konfrontację oczekiwań nabywczych klientów finalnych z realną ofertą sfery wytwórczej wspieraną działaniami pośrednictwa handlowego.

Wybrane aspekty kształtowania jakości handlowej artykułów żywnościowych, obecne zarówno w ramach relacji detalistów z klientami indywidualnymi, jak i pomiędzy pośrednikami handlowymi różnych szczebli obrotu oraz ujawniające się w ramach stosunków handlowych postulaty w odniesieniu do sfery wytwórczej znalazły odzwierciedlenie w niniejszym opracowaniu. Zostały one zaprezentowane na tle ogólnych uwarunkowań procesów kształtowania jakości, wyznaczonych zarówno rozwiązaniami prawnymi, jak i tendencjami w zachowaniach konsumpcyjnych i wreszcie specyfiką produkcji i obrotu artykułów żywnościowych. Szczególną uwagę zwrócono na proces ekologizacji żywności oceniany z perspektywy preferencji nabywców finalnych.

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2016

Pobierz


 

Lesław Niemczyk

Kapitał intelektualny w księgach rachunkowych oraz sprawozdawczości przedsiębiorstwa 

Pierwszy autorski podręcznik obejmujący swym zakresem kapitał finansowy, kapitał intelektualny, kapitał relacyjny oraz metodykę ujmowania ich na kontach księgowych, a następnie w sprawozdawczości przedsiębiorstwa. Dominujący obecnie paradygmat rachunkowości skoncentrowany na kapitale finansowym charakterystyczny dla tradycyjnego kapitalizmu uniemożliwia przedstawianie w sprawozdaniu finansowym istoty przedsiębiorczości bazującej na kapitale intelektualnym. Dlatego powstawaniu gospodarki opartej na wiedzy towarzyszy zadziwiający paradoks: przedsiębiorstwa bazujące na kapitale intelektualnym ujawniają w swoich bilansach wyłącznie kapitał finansowy. Coraz szersze grupy interesariuszy innowacyjnych przedsiębiorstw kwestionują wartość informacyjną tak sporządzanych sprawozdań. Ponadto w literaturze z zakresu nauk ekonomicznych twierdzi się, że najważniejszym zasobem przedsiębiorstwa jest aktualnie kapitał intelektualny, choć od ponad 500 lat bilanse przedsiębiorstw prezentują tylko i wyłącznie zbywalny majątek oraz równoważący go kapitał finansowy. Współczesna rewolucja kapitału intelektualnego sprzyja zatem nowatorskim nurtom nauk o finansach, które proponują rozbudować zakres bilansów przedsiębiorstw o kategorie kapitałów niefinansowych. Właśnie ten podręcznik pokazuje, jak to zrobić od podstaw.

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2015

Pobierz


 

 

Ryszard Kata, Magdalena Cyrek, Małgorzata Wosiek, Tomasz Potocki, Władysława Jastrzębska

Strefa euro – między sceptycyzmem a realizmem

Monografia pod tytułem Strefa euro – między sceptycyzmem a realizmem, stanowi zbiór tekstów poświęconych aktualnym problemom i wyzwaniom, jakie napotyka Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW). Problemy te są konsekwencją ostatniego kryzysu finansowego (2007) oraz kryzysu zadłużenia wielu państw członkowskich, natomiast wyzwania dotyczą konieczności utrzymania spójności gospodarczo-walutowej oraz stabilności fiskalnej i finansowej w ramach UGW. Ukazano zarówno gospodarcze, jak i społeczne aspekty integracji gospodarczo-walutowej, jej uwarunkowania i konsekwencje, z punktu widzenia przedsiębiorstw, instytucji finansowych, władz i administracji samorządowej, a nawet gospodarstw domowych.

W opracowaniu podjęto takie zagadnienia, jak: 

• problem koordynacji i konsolidacji polityki fiskalnej państw członkowskich w kontekście stabilności fiskalnej i spójności społeczno-gospodarczej strefy euro;

• poziom konwergencji gospodarczej i społecznej w UE i strefie euro w kontekście analizy wzorców zamian kryzysowych w państwach członkowskich;

• zagrożenia dla pełnej integracji europejskiej wynikające ze zróżnicowanego postępu w realnej konwergencji dochodowej i technologicznej państw UE, w tym krajów Europy Środkowo-Wschodniej;

• poziom rozwoju rynku finansowego jako istotny element postępu w integracji społeczno-gospodarczej w UE;

• wyzwania dla polityki pieniężnej Europejskiego Banku Centralnego w kontekście kryzysu zadłużenia niektórych państw członkowskich oraz wynikające z tego dylematy przystąpienia Polski do strefy euro.

Wymienione problemy są prezentowane nie tylko z perspektywy samej strefy euro, ale także takich państw Unii Europejskiej, jak Polska, które stoją przed koniecznością wyboru optymalnej ścieżki integracji ze strefą euro.

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją monografii autorstwa profesor Małgorzaty Słodowa-Hełpa, opublikowaną na łamach czasopisma "Studia Oeconomica Posnaniensia" 2015, vol. 3, no. 9.

Wydawca: CeDeWu, Warszawa 2015

Pobierz

Nasi partnerzy

Tweety na temat @UR_Rzeszow